DENEYİN AMACI: Kesişen kuvvetlerin bileşkesini deney yaparak
hesaplama.
HAZIRLIK SORULARI:
1-Bir cisme farklı
doğrultuda ve yönde kuvvetler uygulandığında cismin hareket doğrultusu ve yönü
hakkında ne söylenebilir?
2-Cismin hareket doğrultusu
uygulanan kuvvetin büyüklüğüne bağlı mıdır? Tartışınız.
DENEYDE
KULLANILAN ARAÇ VE GEREÇLER:
|
1-statif
çubuk 4 adet |
4-saplı makara |
7-dinamometre 2 adet |
|
2-üç
ayak 3 adet |
5-bağlama parçası 7
adet |
8-yarıklı ağırlık takımı |
|
3-optik daire |
6-küçük bunzen kıskacı 2 adet |
9-saplı makara 2 adet |
DENEY DÜZENEĞİ:

DENEYİN YAPILIŞI:
1-Dinamometreleri
kullanacağınız konumda ayarlayınız.
2-Yukarıdaki
şekil düzeneğini oluşturunuz.
3-Optik
daire üzerinden kesişen kuvvetler arasındaki açıyı okuyunuz.
4-Bir kağıt
üzerinde ölçekli bir şekilde kuvvet diyagramını çizerek paralel kenar
yöntemiyle veya kosinüs teoremiyle bileşke kuvveti hesaplayarak, yarıklı
ağırlıktaki değerle karşılaştırınız.
DENEYİN SONUCU:
Bu
deneyde yarıklı ağırlık bileşke kuvveti dengeleyen kuvvettir. Bileşke kuvvet,
dengeleyen kuvvetle aynı doğrultuda, aynı büyüklükte, fakat zıt yöndedir.
TEORİK BİLGİ:
Uzantıları
birbirini kesen ve aralarında açı bulunan kuvvetlere kesişen kuvvetler
denir. Kesişen kuvvetlerin bileşkesini üç yolla bulmak mümkündür.
1-Paralel
kenar metodu: Aralarında açı bulunan kuvvetler bir paralel kenara
tamamlanır. Bu kuvvetlerin uygulama noktasından geçen köşegen büyüklüğü bileşke
kuvveti verir.
2-Uç
uca ekleme metodu: Bileşenlerden birinin bitim noktasından diğerinin başlangıç
noktasına gelecek şekilde paralel kaydırılarak uç uca eklenir. İlk başlangıç
noktası ile son bitim noktasını birleştiren vektör bileşke kuvveti verir.
3-Dik
bileşenlerine ayırma metodu:Kuvvetler ayrı ayrı dik bileşenlerine ayrılarak, yatay ( X ) ve düşey (Y )
bileşenleri ayrı ayrı toplanır. Toplam yatay ve düşey
bileşenlerin kesiştiği nokta ile uygulama noktasını birleştiren vektör bileşke
kuvveti verir.