SÜRTÜNME KUVVETİNİN CİSMİN
AĞIRLIĞI VE YÜZEYİN CİNSİYLE OLAN İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ
DENEYİN
AMACI :Sürtünme kuvvetinin cismin ağırlığına
( yüzeye yapılan etki kuvvetine) ve yüzeyin cinsine bağlı olduğunu görmek.
HAZIRLIK
SORULARI:
1-Bir
kutuyu hareket ettirdiğimiz kuvvetle iki kutuyu üst üste koyarak hareket
ettirdiğimiz kuvvet arasında fark olur mu? Nedenlerini tartışınız.
2-Bir
ansiklopediyi masa üzerinde yatay konumda ve dikey konumda hareket ettirirken
harcanan kuvvetler arasında bir fark olur mu? Nedenlerini tartışınız.
|
Sürtünme kuvveti; yüzeye yapılan “etki kuvvetinin (N)” büyüklüğüne
bağlıdır. FS
= k.N = k.m.g
Cismin yüzeyinin büyük yada küçük olması sürtünme
kuvvetini etkilemez. 1-Tahta takoz -2
adet 2-Dinamometre 3-Cam 4-Yarıklı ağırlık takımı |
|
|
|
|
I düzenek:. 1.Cam üzerine 2 takozu
koyunuz. 2.Takozlardan birinin
üzerine ağırlık takımı koyunuz. 3.Her ikisini şekilde
görüldüğü gibi dinamometre ile çekip okunan değerleri karşılaştırınız. |
|
|
II.düzenek: Bu
defa takozun değişik yüzeyleri cam üzerine gelecek şekilde koyunuz.
Dinamometre ile takozu çekerek bulduğunuz değerleri bir yere not
ediniz. Bulduğunuz sonuçları karşılaştırınız. |
|
|
|
|
|
|
DENEYİN SONUCU:
I.
düzenekte; Üzerinde ağırlık takımı olmayan takozu çekmek için daha az kuvvet
gerektiği görülür. O halde cismin ağırlığı artarsa sürtünme kuvveti
de artar.
II.
düzenekte; dinamometrede okunan değerleri karşılaştırdığınızda her iki durumda da
aynı değerleri bulursunuz. O halde sürtünme kuvveti cismin yüzey genişliğine
bağlı değildir.
Cam
zemin yerine değişik zeminler kullanarak deneyinizi tekrarlayınız. Sonuçları
karşılaştırınız.
TEORİK
BİLGİ :
Bir yüzey üzerinde bulunan cisme etki eden sürtünme kuvveti “yüzeyin
cinsine” bağlıdır. Yüzey ne kadar pürüzsüz ise sürtünme kuvveti o kadar az
olur. Yüzey pürüzlü ise sürtünme kuvveti de büyük olur.