ASİT VE BAZLARIN ETKİLEŞEREK TUZ OLUŞTURMASININ
GÖZLENMESİ
DENEYİN AMACI: Asit ve
baz reaksiyonlarından tuzun oluşumunu görmek.
HAZIRLIK SORULARI.
1-Nötralleşme
reaksiyonu nedir? Araştırınız. Örnekler veriniz.
2-Tuzları
ayırmada hangi yöntemlerin kullanıldığını araştırınız.
|
1-büret |
4-statif
çubuk |
7-metil
oranj |
|
2-erlenmayer |
5-seyreltik
hcı çözeltisi |
8-bağlama
parçası |
|
3-döküm
ayak |
6-sodyum
hidroksit (naoh) |
9-bunzen
kıskacı |
|
DENEY DÜZENEĞİ:
|
DENEYİN YAPILIŞI: 1-
Büretin musluğunu kapatarak asit çözeltisi ile doldurunuz. Statif
çubuğa bağlama parçası yardımıyla bunzen kıskacını
bağlayınız. Yukarıdaki deney şekil düzeneğini oluşturunuz. 2-Erlenmayere
10 ml baz çözeltisinden koyunuz. 3-Baz
çözeltisine birkaç damla metil oranj boya maddesinden koyunuz. 4-Baz
çözeltisi sarı renkli olduğunda , büretin musluğunu açarak damlalar halinde
asit çözeltisi akıtılırken erlenmayeri çalkalayınız. 5-Erlenmayer
içindeki çözelti portakal rengine dönüştüğünde büretin musluğunu kapatınız. 6-Oluşturduğunuz
tuz çözeltisini ısıtarak sonuçlarını gözlemleyiniz. ***Not:
Asit ve baz reaksiyonlarında asit çözeltileri üzerine baz çözeltisi
dökülmemelidir. Baz çözeltisi üzerine, asit çözeltisi damla damla
dökülmelidir. Reaksiyon çok şiddetli olduğu için bu kurala uyulması
sağlığınız açısından önemlidir. |
DENEYİN SONUÇLARI:
Asit ve bazların etkileşmesinden oluşan yeni madde
tuzdur. Metil oranj boya maddesinin portakal rengini alması, oluşan
maddenin tuz olduğunu gösterir.Deneyde elde ettiğiniz sıvıyı
buharlaştırdığınızda Sodyum klorür –NaCI ( yemek tuzu ) elde
edersiniz.
NaOH + HCI
®
NaCI
+ H2O
Baz
(sodyum hidroksit) + Asit (Hidroklorik asit)
® Tuz (Sodyum klorür) + Su
TEORİK BİLGİ:
Asit
ve bazların genel özelliklerinden daha önce bahsedilmişti. Bu özelliklerden
biride asit ve baz etkileşmesi sonucu tuzun oluşmasıydı.
Asit + Baz ® Tuz + Su
Tuz, bir bileşik sınıfının adıdır. Esasen
artı metal iyonlarının, asitlerin eksi iyonları ile oluşturduğu her iyonik
madde tuzdur.Asit ve bazların ayıracı olan mavi ve kırmızı turnusol
kağıtları ve fenol ftalein çözeltisi tuzlara etki etmezler.
Tuzları ayırt etmek için metil oranj boya maddesi kullanılır. Metil oranj
boya maddesi, asitlerle temas ettiğinde kırmızı rengi, bazlarda sarı rengi,
nötral ortamlarda veya tuzlarda ise portakal rengi verir.Tuzlar suda
çözündüklerinde iyonlarına ayrılır.
NaCI ( suda ) ® Na+ + CI-
CuCI2 ( Bakır klorür ), Na2CO3(
Sodyum karbonat ), CuSO4 ( Bakır sülfat ) gibi maddeleri tuzlara
örnek olarak verebiliriz.